 |
| "Poppies" gespeld bij de namen van gevallen soldaten in de War Memorial Monument in Canberra. |
ANZAC Day
Vandaag is het 25 april en zoals jaarlijks wordt op deze dag "ANZAC Day" herdacht, nl. een dag van herdenking voor de Australische en Nieuw-Zeelandse gesneuvelden in de oorlogen die zij bevochten hebben. Net als 11 november in België verwijst deze dag in oorsprong naar de Eerste Wereldoorlog; een verschil is weliswaar dat 25 april het begin markeerde van de Australische en Nieuw-Zeelandse deelname aan WO1, niet het einde ervan.
Het acroniem "ANZAC" staat trouwens voor Australian and New Zealand Army Corps, een gemengd legerkorps van Australië en Nieuw-Zeeland dus!
Net als in België op 11 november vinden er vandaag verscheidene ceremonies plaats, waaronder een "Dawn Service" (ceremonie bij het prille krieken van de dag). En net zoals 11 november in België in de herfst valt, zo is ook 25 april hier een herfstdag, en het is intussen merkelijk kouder en regenachtiger geworden. Overigens wordt op 11 november hier ook het einde van de Eerste Wereldoorlog herdacht met een minuut stilte.
Het volgende gedicht van Laurence Binyon wordt ter gelegenheid van ANZAC Day steevast uitgesproken, o.m. op de radio vanochtend:
"They shall grow not old,
As we that are left grow old.
Age shall not weary them,
Nor the years condemn.
At the going down of the sun,
And in the morning,
We will remember them."
Gallipoli
Australië was nog maar kort een onafhankelijke "Commonwealth" geworden toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Australië wilde zich een goede internationale reputatie opbouwen en besliste het moederland (Groot-Brittanië) te steunen in de oorlog. Zo gebeurde het dat in 1915 Australische en Nieuw-Zeelandse troepen deel uitmaakten van een geallieerde expeditie die als opdracht had om het schiereiland Gallipoli in het huidige Turkije te veroveren om zo de zee-engte van de Dardanellen vrij te maken en geallieerde oorlogsvloten doorgang te verschaffen. Het Ottomaanse Rijk was immers een bondgenoot van Duitsland, en het uiteindelijk doel van de geallieerden was om de toenmalige hoofdstad Constantinopel (het huidige Istanbul) te veroveren en het land te neutraliseren.
Op 25 april 1915 landden de ANZAC-troepen op Gallipoli en kwamen onmiddellijk onder hevig verzet van de Ottomaanse afweer. Waar de expeditie een snelle, korte aanval had moeten zijn om het Ottomaanse Rijk te neutraliseren, werd het een patstelling en sleepte de expeditie 8 maanden aan. Tegen het einde van het jaar, en nadat aan beide kanten zware verliezen waren geleden, werden de geallieerde troepen terug geëvacueerd. Meer dan 8000 Australische soldaten kwamen om (van de in totaal 45000 geallieerde slachtoffers).
Berichten over de landing in Gallipoli bereikten al snel Australië en hadden een grote impact onder de bevolking; 25 april werd snel de dag waarop het land zijn oorlogsslachtoffers herdacht. Australië leed in de Eerste Wereldoorlog méér verliezen in verhouding tot haar bevolking dan enig ander land, en dat voor een oorlog die zich zo ver van thuis afspeelde. Net als de "landing in Normandië" zo'n sterke herkenbaarheid heeft, zo ook is "Gallipoli" voor Australiërs voor eeuwig een zeer sterk symbool van de oorlog en is het deel geworden van het nationale identiteitsgevoel van de toen nog jonge onafhankelijke natie.
De ANZAC-baai in Turkije
Later, in 1934, richtte Kemal Atatürk volgende woorden tot de Australische, Nieuw-Zeelandse en Britse bezoekers die voor het eerst Gallipoli terug bezochten, en de tekst staat gegrift in herdenkingsstenen op "ANZAC Beach" in Turkije, in de Australische hoofdstad Canberra, en in de Nieuw-Zeelandse hoofdstad Wellington.
"Those heroes that shed their blood
And lost their lives.
You are now lying in the soil of a friendly country.
Therefore rest in peace.
There is no difference between the Johnnies
And the Mehmets to us where they lie side by side
Here in this country of ours.
You, the mothers,
Who sent their sons from far away countries
Wipe away your tears,
Your sons are now lying in our bosom
And are in peace
After having lost their lives on this land they have
Become our sons as well."
Op 25 april 1985, 70 jaar na de landing op Gallipoli, erkende Turkije de plek officieel onder de naam ANZAC-baai ("ANZAC Cove"), en deze plaats is voor Australiërs een bestemming geworden zoals in Europa de verschillende dorpen op de Normandische kust bestemmingen zijn in het kader van het oorlogs- en herdenkingstoerisme.
Posts
No comments:
Post a Comment